Το καλοκαίρι αλλάζει σχεδόν ολόκληρη την καθημερινότητά μας. Περνάμε περισσότερες ώρες έξω, κολυμπάμε, ταξιδεύουμε, οδηγούμε κάτω από έντονο φως και αναζητούμε λίγη δροσιά μπροστά στο κλιματιστικό. Όλες αυτές οι μικρές συνήθειες ή ακόμη και οι χαρές της εποχής απειλούν την υγεία των ματιών μας. Η υπεριώδης ακτινοβολία, η αντανάκλαση του ήλιου στο νερό και στην άμμο, ο αέρας, η σκόνη, το χλώριο της πισίνας και η ξηρή ατμόσφαιρα μπορούν να προκαλέσουν από μια απλή ενόχληση μέχρι μια σοβαρή φλεγμονή. Γνωρίζοντας ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι, θα μπορέσουμε να προστατέψουμε τέλεια τα μάτια μας και να περάσουμε ακόμη πιο ξέγνοιαστο καλοκαίρι.
Η υπεριώδης ακτινοβολία επηρεάζει και τα μάτια
Όπως προστατεύουμε το δέρμα μας από τον ήλιο, έτσι χρειάζεται να προστατεύουμε και τα μάτια μας. Η UVA και η UVB ακτινοβολία μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά τμήματα του ματιού, ενώ η έκθεση λειτουργεί αθροιστικά σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Συγκεκριμένα, η παρατεταμένη έκθεση έχει συσχετιστεί με τον καταρράκτη ενώ ορισμένες έρευνες εξετάζουν τη σχέση της χρόνιας έκθεσης στον ήλιο με την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Παραμένοντας κάτω από τον καυτό ήλιο για ώρα, υπάρχει ακόμη ο κίνδυνος εμφάνισης φωτοκερατίτιδας, ενός επώδυνου έγκαυματος του κερατοειδούς.
Όπως καταλαβαίνουμε, η προστασία είναι παραπάνω από απαραίτητη και όχι μόνο τις μέρες με καθαρό ουρανό. Ο δείκτης UV είναι απειλητικός ακόμη και όταν υπάρχει συννεφιά. Παράλληλα, επιφάνειες όπως η θάλασσα, η άμμος και το ανοιχτόχρωμο τσιμέντο αντανακλούν το φως και επηρεάζουν το ίδιο τα μάτια μας.
Επιλέγουμε καλής ποιότητα γυαλιά ηλίου
Ο πιο απλός τρόπος να προστατέψουμε τα μάτια μας είναι να φοράμε σωστά γυαλιά ηλίου. Δεν αρκεί, όμως, οι φακοί να είναι απλώς σκούροι, εξάλλου η ένταση του χρώματος δεν μας δείχνει πόσο καλά φιλτράρεται η υπεριώδης ακτινοβολία. Αναζητούμε πάντοτε γυαλιά που αναγράφουν ότι προσφέρουν 99% έως 100% προστασία από την UVA και την UVB ακτινοβολία ή διαθέτουν σήμανση UV400. Φροντίζουμε επίσης να εφαρμόζουν σωστά, να παραμένουν σταθερά και να καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο την περιοχή γύρω από τα μάτια.
Οι μεγάλοι φακοί και τα γυαλιά που αγκαλιάζουν το πρόσωπο περιορίζουν το φως που εισέρχεται από πάνω και από τα πλάγια. Αυτή η επιπλέον κάλυψη έχει σημασία όταν περνάμε πολλές ώρες στην παραλία, στο βουνό ή πάνω σε σκάφος. Συμπληρώνουμε την προστασία μας με ένα καπέλο με φαρδύ γείσο και αποφεύγουμε να παραμένουμε κάτω από τον ήλιο από τις 10 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα.
Θάλασσα, πισίνα και φακοί επαφής
Οι φακοί επαφής χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή το καλοκαίρι. Το νερό της πισίνας, της θάλασσας, της λίμνης, ακόμη και του ντους μπορεί να περιέχει μικροοργανισμούς. Όταν το νερό έρθει σε επαφή με τον φακό, αυτοί μπορεί να εγκλωβιστούν ανάμεσα στον φακό και στον κερατοειδή, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης. Το καλύτερο θα ήταν να αφαιρούμε τους φακούς πριν μπούμε στο νερό και να χρησιμοποιούμε γυαλιά κολύμβησης. Εξαιρετικά πρακτικά είναι και τα γυαλιά κολύμβησης με βαθμούς μυωπίας.
Κλιματισμός, αέρας και ξηροφθαλμία
Η ξηροφθαλμία είναι μία από τις συχνότερες καλοκαιρινές ενοχλήσεις. Ο κλιματισμός, οι ανεμιστήρες, τα ταξίδια με αεροπλάνο αλλά και ο θερμός αέρας μπορούν να προκαλέσουν κάψιμο, φαγούρα, δάκρυα ή παροδικά θολή όραση.
Για να προλάβουμε την εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων, αποφεύγουμε να καθόμαστε ακριβώς απέναντι από το κλιματιστικό και δεν τρίβουμε τα μάτια μας, ακόμη κι όταν μας ενοχλούν. Με το τρίψιμο μπορεί να μεταφέρουμε σκόνη και μικρόβια ή να τραυματίσουμε την επιφάνεια του ματιού. Μια καθαρή, δροσερή κομπρέσα μπορεί να προσφέρει πιο ήπια ανακούφιση.
Για την απλή ξηρότητα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τεχνητά δάκρυα, με προϊόντα χωρίς συντηρητικά που είναι η καταλληλότερη επιλογή όταν απαιτείται συστηματική χρήση. Όσοι φορούν φακούς επαφής πρέπει να επιλέγουν σταγόνες συμβατές με τους φακούς και να ακολουθούν προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης.
Οι οθόνες που έρχονται μαζί μας και στις διακοπές
Το καλοκαίρι δεν σημαίνει πάντα λιγότερη χρήση κινητού ή υπολογιστή. Τα πολύωρα ταξίδια, η τηλεργασία, ακόμη και η συνεχής φωτογράφιση μπορεί να κουράσουν τα μάτια και να εντείνουν την ξηρότητα.
Για να βοηθήσουμε τα μάτια μας, κάθε 20 λεπτά στρέφουμε το βλέμμα μας για περίπου 20 δευτερόλεπτα σε κάτι που βρίσκεται σε απόσταση 5-6 μέτρα μακριά μας. Παράλληλα, θυμόμαστε να ανοιγοκλείνουμε συχνότερα τα βλέφαρά μας, καθώς έχει παρατηρηθεί πώς όταν είμαστε μπροστά από τον υπολογιστή, τα μάτια μας παραμένουν ανοιχτά πολλά δευτερόλεπτα.
Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσουμε
Μια ήπια ενόχληση από τον αέρα ή το χλώριο συνήθως υποχωρεί γρήγορα. Αν, όμως, εμφανίσουμε έντονο πόνο, επίμονη ερυθρότητα, ευαισθησία στο φως ή θολή όραση οφείλουμε να απευθυνθούμε σε οφθαλμίατρο.
Οι ξαφνικές λάμψεις μπροστά στα μάτια μας, η εντύπωση ότι υπάρχουν τριγύρω μυγάκια, η απώλεια της περιφερικής όρασης ή η ύπαρξη μιας σκιάς μπροστά από το οπτικό μας πεδίο είναι ακόμη μερικές ενδείξεις που δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αγνοήσουμε.
Τι μπορούμε να βρούμε στο φαρμακείο
Στο φαρμακείο βρίσκουμε ό,τι χρειαζόμαστε για την καθημερινή φροντίδα των ματιών: τεχνητά δάκρυα και λιπαντικές οφθαλμικές σταγόνες, προϊόντα χωρίς συντηρητικά για συχνή χρήση, ειδικές σταγόνες συμβατές με τους φακούς επαφής, αποστειρωμένα μαντηλάκια για την υγιεινή των βλεφάρων, οφθαλμικά διαλύματα και προϊόντα καθαρισμού και συντήρησης των φακών. Ο φαρμακοποιός μας θα μας βοηθήσει να διακρίνουμε την απλή ξηρότητα από μια ενόχληση που χρειάζεται ιατρική εξέταση και θα μας καθοδηγήσει στην επιλογή του κατάλληλου προϊόντος και στη σωστή χρήση του. Δεν χρησιμοποιούμε φαρμακευτικά ή αντιβιοτικά κολλύρια χωρίς ιατρική οδηγία και δεν μοιραζόμαστε ποτέ τις οφθαλμικές σταγόνες μας με άλλους.
Τα μάτια μας είναι πολύτιμα. Ας τα προστατέψουμε με τον καλύτερο τρόπο. Σας περιμένουμε για να δώσουμε επιστημονική λύση σε κάθε πρόβλημα ή ανησυχία σας.